Η Κυρία Μαμή (ή και Μαία) - η γιατρός του χωριού, και τα γεννητούρια

Γεια  και χαρά σε όλους σας, σας εύχομαι καλό καλοκαίρι να περάσετε όμορφα όπου και να πάτε!

Σήμερα θα σας γράψω για τα γεννητούρια στο χωριό που τα θυμάμαι όλα από μικρό κοριτσάκι. Πως γεννούσαν οι γυναίκες χωρίς γιατρούς και νοσοκομεία, και με όλες τις ανέσεις που έχουμε εμείς σήμερα και όλα τα καλά.
 

Σχεδόν σε όλα τα χωριά τότε υπήρχε και η κυρία η μαμή (σήμερα την λέμε μαία). Αυτή η κυρία μπορούσε να βοηθήσει την έγκυο κοπέλα να γεννήσει το μωρό της βέβαια, όχι όλες τις φορές, είχε και δυστυχήματα και μερικές φορές και θάνατο. Και όμως τα κατάφερναν πολύ ωραία ούτε απολυμάνσεις, ούτε τίποτα, ποτέ δεν πάθαιναν μόλυνση.

Πηγαίνοντας να βοηθήσει τη κοπέλα [από aerasnews.gr]

Και βέβαια πληρωνόταν. Ήταν το επάγγελμά της, πότε με δραχμές και πότε με σιτάρι, λάδι κ.λ.π.

Ήταν η γιατρός του χωριού είχε όλα τα γιατροσόφια και για διάφορες ασθένειες. Είχε βότανα που έδινε και τους γιάτρευε μια χαρά. Στα παιδιά ιδίως για το κρύο έλεγε στις μανάδες μας να μας πασαλείφουν την πλάτη με σινάπι κοπανισμένο. Άντε και πως μας έτσουζε η πλάτη μας, κλαίγαμε όλη τη νύχτα, αλλά την άλλη μέρα είμαστε καλά από το κρύωμα.

Επίσης είχε και το σερνικοχόρταρο το οποίο το έδινε στις πεθερές, ιδίως για να ποτίζουν τις νυφάδες τους να κάνουν αρσενικά παιδιά -- αγόρια δηλαδή!

Και να σας πω και κάτι άλλο, μόνο τα αγόρια έλεγαν παιδιά -- τα κορίτσια όχι! Έλεγαν έχω δυό παιδιά και τρία κορίτσια. Τώρα γιατί; δεν ξέρω να σας πω, αλλά έλεγαν τα κορίτσια θα φύγουν, θα πάρουν το όνομα του ανδρός, είναι ξενογωνιές. Έτσι έλεγαν τα κορίτσια.

Επίσης για τη μαμή, μερικές μόνο, όχι όλες, ήξεραν κάτι γιατροσόφια με βότανα και έκαναν θεραπείες σε γυναίκες που δεν έμεναν έγκυος, και πραγματικά πολλές έκαναν παιδιά με τη βοήθειά τους. Τότε να έβλεπες τι δώρα της έφερνε η μάνα, την καλοπλήρωνε. Εμείς στο χωριό είχαμε αυτή τη μαμή που ήξερε από αυτά. Θυμάμαι πολλές κύριες έρχονταν από μακριά να ευχαριστήσουν τη κυρία Μαμή με δώρα και γλυκά φορτωμένες .

Όταν έφευγαν μας φώναζε αυτή η γιαγιά και μας έδινε τα γλυκά και καραμέλες που της έφερναν, δεν είχε παιδιά η καημένη και μας αγαπούσε όλα τα γειτονόπουλα. Ο Θεός σχορεστην, ήταν πολύ καλή κυρία.

Λοιπόν αφού την έπιαναν οι πόνοι την κοπέλα, έφερναν την μαμή, την πεθερά, την μάνα της κοπέλας, τις θείες. Όλες έπρεπε να είναι παρόν να βοηθήσουν, η κάθε μια είχε και κάτι να κάνει. Ήταν ολόκληρη ιεροτελεστία αφού ένας νέος άνθρωπος θα ερχόταν στον κόσμο.
 

Και η μεγάλη αγωνία της γιαγιάς και του παππού βέβαια ήταν θα κάνει άραγε αρσενικό η νύφη; Ή θα έχει κορίτσι και θα τους «μείνει τζάμπα η νύφη»; Ξέρετε γιατί έλεγαν αυτήν την πρόταση; Διότι εάν έκανε κορίτσι, όλη την προίκα πού έφερε από τον πατέρα της θα την έδινε στην κόρη της, οπότε τους έμενε η νύφη χωρίς προίκα δηλαδή.
 

Και αφού έπρεπε να είναι ζεστά όλα να μην κρυώσει το μωρό και η μάνα πάντα είχαν ζεστό το δωμάτιο που ήταν το τζάκι. Στο τζάκι εκεί έκαιγε η φωτιά μέρα νύχτα για 40 μέρες μέχρι να σαραντίσει η λεχώνα. Στο Τζάκι άναβαν τα κούτσουρα και καίγανε για ζεστασιά, δεν είχαμε τότε τα καλοριφέρ.
 

Και η ώρα πλησίαζε να γεννηθεί το μωρό! Αλλά, η καημένη η κοπέλα τόσους πόνους που είχε να φωνάζει και να κλαίει. Σκεφτείτε ότι είχε και τη πεθερά από πάνω στο κεφάλι της να της φωνάζει, και να λέει η πεθερά: «Σταμάτα μη φωνάζεις! Σπρώξε να κατέβει το παιδί! Μην κλαις και σκάσει το μωρό μας!» Η κοπέλα πάλι έκλαιγε, αφού πονούσε. Η πεθερά: «Ναι, τώρα κλαις! Τότε που έλεγες θέλεις παιδί, δεν έκλαιγες, γέλαγες! Ας πονάς δεν έχεις τίποτα. Το παιδί σου θα γεννήσεις, όλες οι γυναίκες πονάνε!!!»
 

Τελικά μετά από ώρες γεννούσε το μωρό. Και αν ήταν και αγόρι, εκεί να ήσουν να έβλεπες τι γινόταν! Κερνούσαν όλους τους συγγενείς γλυκά και κρασιά, φαγοπότι όλη μέρα. Και ο πατέρας έπρεπε να πάει στο καφενείο να κεράσει όλους τους χωριάτες. Και το ποιο πολύ καμάρι είχε ο πατέρας, με γιο θα έπαιρνε προίκα στην παντρειά του, και η περιουσία της οικογένειας θα μεγάλωνε.
 

Εάν ήταν όμως κορίτσι, αλίμονο στη νύφη, αυτή τα πλήρωνε όλα. Η νύφη έφταιγε που γέννησε κορίτσι λέγανε τότε. Μέχρι και ξύλο έτρωγε και όλο την έβριζε η πεθερά που δεν έκανε αγόρι.

Υπήρχαν και μερικές γυναίκες που όταν είχαν κορίτσι δεν τα ήθελαν. Τους έδιναν να βυζαίνουν κάτι αλμυρό και διάφορα ροφήματα βαριά, όπως ζωμό από φασολάδα. Έτσι μετά πέθαιναν τα κοριτσάκια τα κακόμοιρα, και κρατούσαν μόνο τα αγόρια. Αλήθεια, αυτά γινόταν δυστυχώς.

Στο χωριό μας ήταν μια γιαγιά και όταν έκανε η νύφη της κορίτσι έβαζε στο στόμα του μωρού σαρδέλα να βυζαίνει και όπως καταλαβαίνετε πέθαινε αφού έτρωγε αυτό το αλμυρό .

Και όταν η μάνα μου γέννησε εμένα πήγε στη γιαγιά μου να της πεις να κάνει αυτό ,αλλά η γιαγιά μου όταν το άκουσε έγινε έξαλλη και την έδιωξε από το σπίτι και δεν της μιλούσε .

Και τότε κατάλαβε και η γιαγιά μου γιατί πέθαιναν τα μωρά οι εγγόνες της πραγματικά αυτή η γυναίκα ήταν μάγισσα .

Να σας πω και αυτό, αν το παιδί ερχόταν ανάποδα τότε τι έκανε η μαμή; Δυστυχώς, τίποτα! Τίποτα!! Δεν ήξερε να βοηθήσει τότε. Με μεγάλη λύπη, έβγαζαν το μωρό από τη μάνα να σωθεί αυτό, και η μάνα πέθαινε από τους φοβερούς πόνους και την μεγάλη αιμορραγία.

Πάρα πολλές γυναίκες έχαναν την ζωή τους στη γέννα αυτές τις εποχές. Το μωρό το βύζαινε κάποια άλλη γυναίκα που είχε γεννήσει τότε κοντά, πάντα βοηθούσαν ο ένας τον άλλον. Άλλες πάλι πέθαιναν, αφού γεννούσαν καλά, αλλά από μεγάλη αιμορραγία, διότι η μαμή δεν μπορούσε να τη σταματήσει. Και τους έμενε το μωρό ορφανό.
 

Εμείς τα παιδιά τρέχαμε να πάμε να δούμε το μωρό, και η γιαγιά του μας έδινε λουκούμια, σύκα, καρύδια, και άλλα γλυκά. Μέχρι και χρήματα δηλαδή, από καμιά δεκάρα -- μη φανταστείτε τάλιρα και δεκάρικα! Αλλά με μια δεκάρα της δραχμής τότε μπορούσαμε να πάρουμε δυο καραμέλες!

Την άλλη μέρα πάλι, όλες εκεί το σπίτι της νέας μάνας να κάνουν τα γλυκά, για να κεράσουν όλους, μα όλο το χωριό. Δεν τα έκαναν νωρίτερα, διότι δεν ήξεραν τι θα κάνει, αγόρι ή κορίτσι; Γιατί η διαφορά; Εδώ είχαμε και διαφορετικά γλυκά, όχι τα ίδια βέβαια!!

Αν έκανε αγόρι, έκαναν δίπλες με μέλι και καρύδια -- το ποιο ωραίο γλυκό τρελαινόμασταν. Οι διπλές είχαν τη σημασία τους για να διπλώσει το αγόρι, δηλαδή πάλι να έλθει αγόρι ξανά. Δεν ξέρω πως σκεφτόντουσαν, εάν έκαναν όλες αγόρια, τότε που θα έβρισκαν κορίτσια;;; Αυτό είναι άλλο θέμα εντελώς!

Κι εάν έκανε κορίτσι, έκαναν κουραμπιέδες, με άχνη ζάχαρη, έλεγαν ότι έτσι να γίνει κάτασπρη νυφούλα όταν μεγαλώσει το μωρό. Και τίποτα άλλο, ούτε κεράσματα! Θυμάστε; ήταν κορίτσι, ξενογωνιά!
 

Όταν εγώ γεννήθηκα, η μάνα μου ήταν στο αλώνι, αλωνίζανε τότε. Άρχισε να πονάει λίγο, και έφυγε με τα πόδια μόνη της να έλθει στο χωριό! Της έδωσαν και ένα ξύλο για μαγκούρα, και σιγά-σιγά ήλθε μόνη της. Όταν έφτασε σπίτι, εκεί με τη γιαγιά μου και τη μαμή, με γέννησε μια χαρά. Αλλά πάρα λίγο θα με γεννούσε στο δρόμο έλεγε!
 

Η γιαγιά μου ήταν πολύ χαρούμενη γιατί πήρα το όνομά της, και με αγαπούσε πολύ. Θεός σχωρέστην, και τη μάνα μου, και τη κυρία μαμή, ο Θεός να τις αναπαύει όλες.
 

Αυτά είχα να σας γράψω σήμερα περί τη γέννα στο χωριό. Ελπίζω να σας άρεσαν !!!Σας εύχομαι καλό καλοκαίρι, σας χαιρετώ,

Γιαγιά Αγγέλω